Chołopi (ros. liczba pojedyncza холоп, liczba mnoga холопы, zbiorowo холопство) – grupa ludności wiejskiej na Rusi, uznawana za najniższą warstwę ludności wiejskiej. Chołopami byli zarówno jeńcy wojenni przymusowo osadzani na ziemiach należących do kniaziów, Cerkwi i bojarów, różnego rodzaju przestępcy, dłużnicy niemogący spłacić długów, jak i słudzy dworscy, zubożali rolnicy dobrowolnie zaprzedający się w niewolę, bądź mężczyźni ożenieni z chołopkami.
Ułożenie soborowe z 1649 roku dzieliło chołopstwo na dwie kategorie: całkowite – przechodzące z ojca na syna, kabalne (od słowa kabała – skrypt dłużny) – stanowiące coś w rodzaju dożywotniej służby, gdzie wraz ze śmiercią pana, chołop otrzymywał wolność. Chołopów kabalnych nie wolno było sprzedać, darować lub przekazać w spadku. Wyłącznie jeńcy, przestępcy i inni mogli stać się chołopami kabalnymi. Jednakże po odzyskaniu wolności chołop nadal mógł wrócić do stanu chołopstwa – wraz z nowym właścicielem.