thumb|Brytyjska bandera na okręcie HMS „Victory” Bandera (z hiszp. Bandera) – podstawowa flaga podnoszona na jednostce pływającej, określająca przynależność państwową statku, w szerszym znaczeniu sama przynależność państwowa (np. statek bandery estońskiej). Bandera ma najczęściej kształt prostokąta, jej kolorystyka, wzór oraz proporcje wymiarów określone są w ustawodawstwie danego państwa.
Charakterystyka Bandera jest rodzajem flagi określającym przynależność państwową jednostki pływającej. Często określa jednocześnie charakter statku (handlowy, wojenny itp.). Może zasadniczo różnić się od flagi państwowej, a jej kształt i wygląd muszą być określone w specjalnym rejestrze statków. Uroczyste podniesienie bandery jest związane z przejęciem statku przez armatora i oddaniem do eksploatacji.
Weksylolodzy rozróżniają trzy rodzaje bander: cywilna (symbol 23px) jednostek handlowych i wycieczkowych państwowa lub rządowa (symbol 23px) jednostek porządkowych, np. straży przybrzeżnej wojskowa (symbol (23px) jednostek marynarki wojennej
Przykłady bander