thumb|Praca przymusowa wykonywana przez więźniów obozu koncentracyjnego Dachau, 1933 thumb|Tablica pamiątkowa poświęcona wywózkom polskiej młodzieży na roboty przymusowe do fabryk AEG w czasie II wojny światowej ufundowana przez Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę na placu Zwycięstwa w Łodzi Praca przymusowa, roboty przymusowe – praca wykonywana przez pracownika wbrew jego woli, za którą nie otrzymuje wynagrodzenia lub wynagradzany jest znacznie poniżej obowiązujących stawek. Najczęściej wykonywana jest w obozie pracy.

Na olbrzymią skalę zjawisko pracy przymusowej pojawiło się w czasie I wojny światowej. Proceder ten stosowały wobec podbitych państw i narodów władze Cesarstwa Niemieckiego. W niewoli niemieckiej znalazła się wówczas wielka liczba Polaków, Rosjan, Żydów, Litwinów, Belgów i innych narodów. Do pracy przymusowej zmuszał również reżim III Rzeszy właściwie wszystkich mężczyzn od 14 do 60 roku życia, którzy byli rejestrowani już w wieku 12 lat. Liczba osób, które były represjonowane w wyniku tych praktyk władz niemieckich, do dziś nie jest znanaChristian Westerhoff, Praca przymusowa w czasie i wojny światowej.