Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu – obraz olejny namalowany przez włoskiego artystę barokowego, Caravaggia.

Dzieło powstało dla nieznanego mecenasa. Podejrzewa się, że zleceniodawcą mogła być Kongregacja Oratorium św. Filipa Neri. Dokładna data powstania obrazu również nie jest znana. W literaturze najczęściej wymieniane są lata 1595–1597, czyli okres, gdy młody artysta przebywał w Rzymie i pracował m.in. dla kardynała Francesco del Monte. Obok Marii Magdaleny pokutującej jest to jedna z pierwszych prac malarza o tematyce biblijnej. Obraz obecnie znajduje się w zbiorach Galleria Doria Pamphilj w Rzymie.

Opis obrazu thumb|left|220px|Św. Józef i anioł (fragment) thumb|left|220px|Matka Boska z Dzieciątkiem (fragment) Malarz zaczerpnął temat obrazu z apokryficznej opowieści o ucieczce Świętej Rodziny do Egiptu. Był to popularny motyw, chętnie wykorzystywany przez artystów renesansu i baroku. Jednakże obraz Caravaggia zawiera innowacyjny element ikonograficzny w postaci umieszczonego w centrum obrazu i stojącego tyłem do widza anioła grającego na skrzypcach. Anioł jest ukazany jako młody i piękny młodzieniec o wyraziście wyeksponowanej cielesności i hermafrodytycznej urodzie.