W rozumieniu medycznym należy podzielić psychoterapię na dwie różniące się od siebie dziedziny pomocy psychologicznej – ścisłą psychoterapię i poradnictwo psychologiczne (pomoc psychospołeczną). Psychoterapia sensu stricto jest metodą z wyboru w leczeniu m.in. zaburzeń lękowych i zaburzeń osobowości. Pomoc psychospołeczna jest to mniej sformalizowane pomaganie – tam, gdzie nie ma zdiagnozowanej (według ICD-10 i DSM-5) choroby ani zaburzenia, ale jednak pacjent potrzebuje czyjejś pomocy.
Status w Polsce
Obecnie w Polsce wymogi formalne co do kwalifikacji psychoterapeutów udzielających świadczeń zdrowotnych osobom z zaburzeniami psychicznymi w podmiotach wykonujących działalność leczniczą lub jednostkach pomocy społecznej określa art. 5 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, jednak wykonywanie zawodu psychoterapeuty poza tymi jednostkami nie zostało w żaden sposób uregulowane prawnie.
Pewne usługi psychoterapeutyczne są dostępne w ramach bezpłatnych świadczeń medycznych dla osób objętych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym przez NFZ. W ramach umowy z NFZ mogą je świadczyć takie ośrodki, jak np.