thumb|Statua przedstawiająca Hemiunu, wezyra faraona Cheopsa WezyrWyraz używany jako przez analogię, gdyż arabski termin wezyr oznaczający dygnitarza na dworze kalifa i sułtana w odniesieniu do starożytnego Egiptu jest anachronizmem. (egip. TA-t:Z1-A1, czati, tjaty) – w starożytnym Egipcie najwyższy urzędnik na dworze faraona, posiadający rozległe kompetencje w zakresie administrowania państwem i sądownictwa.
Urząd wezyra pojawił się już w czasach Starego Państwa, a jego znaczenie w państwie egipskim stopniowo wzrastało. Od czasów Średniego Państwa (XII dynastia) cały aparat zarządzania państwem został w większej części oparty na urzędzie wezyra i podległych mu niższych urzędnikach. Od czasów XVIII dynastii faraon mianował dwóch wezyrów – po jednym dla Egiptu Górnego i Dolnego, aby uniknąć kumulacji władzy w jednych rękach): Wezyra Północy – z siedzibą w Memfis zarządzającego Dolnym Egiptem oraz Wezyra Południa – z siedzibą w Tebach zarządzającego Górnym EgiptemM. Marciniak, Historia starożytnego Egiptu, w: Starożytny Egipt (red.A. Szczudłowska),PWN 1978.
Sposób powołania Nie jest pewne, w jaki sposób dokonywano wyboru wezyra.