Monoteletyzm (od monos „jedyny” i thelo „chcę, mam wolę”) – pogląd w teologii chrześcijańskiej z VII w., według którego Chrystus, zarówno w swojej naturze boskiej, jak i ludzkiej, kierował się jedną wolą.
Przebieg sporu Okres monoenergizmu od początku do 638 roku W okresie od V do VIII wieku Kościół wschodni (w szczególności patriarchat Antiochii) był rozdzierany walką różnych poglądów teologicznych – monofizytyzmu i diofizytyzmu. Określenie „walka” należy rozumieć dosłownie – dochodziło do użycia siły, zamieszek, a nawet starć zbrojnych. W roku 451 sobór chalcedoński oficjalnie przyjął diofizytyzm, a monofizytyzm wyklął jako herezję, co jednak nie zakończyło rozłamu, gdyż spora część wiernych i hierarchii (zwłaszcza w Egipcie i w Syrii) odrzuciła kanony tego soboru. W spór angażowały się władze świeckie Cesarstwa Bizantyjskiego, udzielając pomocy na przemian obu stronom sporu, w zależności od poglądów aktualnego władcy. Jednakże ciągłe walki osłabiały państwo;