Józef Tomasz Pokrzywniak (ur. 16 stycznia 1947 w Czempiniu, zm. 15 stycznia 2017 w Poznaniu) – polski historyk literatury, profesor nauk humanistycznych.
Życiorys Po ukończeniu szkoły podstawowej w Czempiniu uczęszczał od 1961 do Liceum Ogólnokształcącego w Kościanie, gdzie w 1965 uzyskał świadectwo dojrzałości. W tymże roku podjął studia z zakresu filologii polskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1970 otrzymał dyplom magistra i został asystentem w Zakładzie Historii Kultury Polskiej Instytutu Filologii Polskiej (IFP) UAM, gdzie zajmował się głównie literaturą okresu Oświecenia. Doktoryzował się w 1978, na podstawie rozprawy pt. Jan Gorczyczewski – tłumacz, satyryk i krytyk (promotor prof. Włodzimierz Dworzaczek). W 1979 objął stanowisko adiunkta w Zakładzie Historii Kultury Polskiej IFP UAM.
19 grudnia 1994 na podstawie rozprawy Komedie Ignacego Krasickiego uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, specjalność: literaturoznawstwo. 12 lipca 1999 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych. Specjalizował się w historii literatury polskiej szczególnie doby oświecenia.