mały|Rycina z 1836 roku przedstawiająca chorobę Rak wodny (łac. noma, cancrum oris) – bakteryjne, zgorzelinowe zapalenie śluzówek jamy ustnej, powodujące m.in. zniszczenie policzka i jamy ustnej, spotykane w przypadkach poważnego niedożywienia.
Patomechanizm i czynniki etiologiczne Proces zgorzelinowo-martwiczy, rozszerzając się, niszczy coraz rozleglejsze obszary tkanek jamy ustnej, warg, dziąseł i policzków. Najczęściej spotykanym rodzajem bakterii odpowiedzialnym za martwicę tkanek są bakterie z rodzaju Fusobacterium. Szczególną postacią jest rak wodny noworodków (łac. noma neonatorum), pojawiający się u przedwcześnie urodzonych noworodków, objawiający się zgorzelinowym zapaleniem skóry twarzy i śluzówek jamy ustnej, powodowanych zwykle przez bakterie z rodzaju Pseudomonas. Niekiedy nazwa ta jest używana w odniesieniu do zmian zgorzelinowych sromu (łac. noma vulvae).
Nazwa gr.-łac. pochodzi od greckiego (nome) – „pastwisko, pasza, żywność, pożeranie, pochłanianie” (analogia do „pożerania” tkanek przez chorobę), natomiast nazwa polska (podobnie jak druga nazwa łacińska) nawiązuje do makroskopowego podobieństwa zmian chorobowych, przypominających zniszczenie ust przez zaawansowany naciek nowotworowy.