Początki demokracji thumb|180px|Jan Karol I Burbon Śmierć generała Francisco Franco ukazała słabość systemu, który sam stworzył. Ideologia frankizmu nie zdołała przetrwać zmian ustrojowych po śmierci Franco. 22 listopada 1975 roku książę Jan Karol wstąpił na tron, przyrzekając jednocześnie wierność i lojalność przed Kortezami Ruchowi Narodowemu, ale od początku wykazywał chęci demokratycznych zmian w Hiszpanii. Przywódca komunistów Santiago Carrillo nazwał go Janem Karolem Krótkim (przewidywał szybki koniec monarchii hiszpańskiej). Ostatecznie przyznał się do swojej pomyłki, mówiąc, że bardziej odpowiedni byłby przydomek „podstępny”. Król kilka lat po koronacji powiedział:
W grudniu 1975 roku władca wyznaczył Carlosa Ariasa Navarro nowym Przewodniczącym Rządu. Navarro był obecny w polityce już za czasów dyktatury i jego zadaniem było kontynuowanie dawnego ustroju. W skład jego rządu weszli zwolennicy reform m.in. Manuel Fraga Iribarne, José María de Areilza, Antonio Garrigues, czy demokrata Alfonso Osorio, jednak również znalazł się wojskowy popierający bezwarunkowo dawny ustrój - Fernando de Santiago.