Przed osiągnięciem bezklasowego społeczeństwa komunistycznego, na etapie socjalizmu, działalność gospodarcza miała być organizowana poprzez praktyczne zastosowanie systemów motywacyjnych, dalej miałyby istnieć klasy społeczne, działały one by jednak w mniejszym zakresie niż w systemie kapitalistycznym. Dla marksistów ortodoksyjnych, zgodnie z pracami Marksa, socjalizm będzie niższym etapem społeczeństwa bezklasowego, komunizmu. Aby osiągnąć społeczeństwo bezklasowe, społeczeństwa powinny w pełni osiągnąć socjalistyczny etap rozwoju efektywności ekonomicznej, automatyzacji produkcji oraz doprowadzić gospodarkę państwa robotniczego do sytuacji, w której powstałby znaczny nadmiar towarów i usług w myśl marksowskiej zasady – „każdemu według potrzeb”. Dla Karola Marksa rozwój systemu kapitalistycznego w Europie Zachodniej stanowił możliwość i materialną podstawę dla budowy społeczeństwa działającego na zasadach socjalizmuMarks i Engels, Manifest Komunistyczny.. Tym samym marksizm różni się od wcześniejszych tez socjalistycznych, w szczególności socjalizmu utopijnego. Wielu wcześniejszych teoretyków takich jak Thorstein Veblen, uważało, że socjalizm jest tylko oczywistym celem rozwoju ludzkości, który prędzej czy później i tak nastanieThe life of Thorstein Veblen and perspectives on his thought, Wood, John (1993).