thumb|250px|Nikołaj Gumilow z żoną Anną Achmatową i synem Lwem w Carskim Siole 1916 thumb|250px|Nikołaj Gumilow po aresztowaniu przez Czeka 1921 mały|Portret Nikołaja Gumilowa autorstwa Olgi Della-Vos-Kardowskiej, 1909 Nikołaj Stiepanowicz Gumilow (ros. Николай Степанович Гумилëв; ur. w Kronsztadzie, zm. 24 sierpnia 1921 lub później koło Petersburga) – jeden z czołowych rosyjskich poetów srebrnego wieku, współtwórca i praktyk akmeizmu, współzałożyciel czasopisma tego ruchu Apołłon i grupy akmeistów. Stracony za rzekomy udział w spisku białogwardyjskim.
Życiorys Urodził się w Kronsztadzie, w rodzinie lekarza marynarki wojennej. Od dzieciństwa był słabym i chorowitym dzieckiem, cierpiał na ciągłe bóle głowy, reagował negatywnie na hałas. Unikał uczestniczenia w zabawach z rówieśnikami, wolał samotność lub towarzystwo zwierząt – „rudego psa, papug, świnek morskich”. W 1894 roku wstąpił do szkoły, której dyrektorem był słynny poeta Innokientij Annienski, symbolista.