Maria Jankowska-Mendelson, de domo Zalewska, primo voto Jankowska, secundo voto Mendelson (ur. 3 stycznia 1850 w Rotmistrzówce, zm. 22 września 1909 we Lwowie) – polska działaczka socjalistyczna, współzałożycielka kółek socjalistycznych w zaborze pruskim, publicystka i pisarka.
Życiorys Urodziła się 3 stycznia 1850 jako najmłodsze dziecko Wincentego Lubicz Zaleskiego oraz Dominiki z Kwiatkowskich, nauczycielki, w ich majątku we wsi Rotmistrzówka w powiecie czerkaskim guberni kijowskiej. Została wychowana w światłej i demokratycznej atmosferze. W domu otrzymała staranne wykształcenie, a edukację domową uzupełniały lekcje muzyki pobierane w Kijowie. Na ukształtowanie się jej poglądów i przekonań duży wpływ miał jej starszy brat Aleksander, wówczas student Uniwersytetu w Petersburgu.
Następnie przebywała w Szwajcarii, gdzie pojechała wraz z bratem odbywającym kurację po pobycie w twierdzy Pietropawłowskiej za udział w ulicznej manifestacji antycarskiej w 1861. W 1866 powróciła na wieś, gdzie jesienią tego roku wyszła za mąż za właściciela dóbr, przemysłowca oraz inżyniera agronomii, Władysława Jankowskiego.