Aleksandr Aleksandrowicz Nowikow, ros. Александр Александрович Новиков (ur. we wsi Krukowo, zm. 3 grudnia 1976 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, główny marszałek lotnictwa ZSRR (1944Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении маршалу авиации Новикову А. А. военного звания главного маршала авиации» от 21 февраля 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 29 февраля (№ 12 (272)). — С. 1), zastępca ludowego komisarza obrony ZSRR, dowódca Wojsk Lotniczych Armii Czerwonej, zastępca naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych ZSRR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2. kadencji (1946–1950), dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1945, 1945).
Życiorys Urodził się 19 listopada 1900 we wsi Krukowo, rejon nieriechcki (ob. obwód kostromski). W latach 1915–1918 studiował w seminarium duchownym dla nauczycieli, a po ukończeniu studiów rozpoczął pracę jako nauczyciel w Pieszewie, w pobliżu rodzinnej wsi. W 1919 wstąpił do Armii Czerwonej. Uczestnik wojny domowej w Rosji. Brał udział w tłumieniu kontrrewolucyjnego powstania w Kronsztadzie, walczył na Kaukazie. Od 1920 członek RPK(b)/KPZR.
W 1922 ukończył kursy doskonalące oficerów RKKA im. marsz. Borysa Szaposznikowa (KUKS „Wystrzał”), a w 1930 Akademię Wojskową im.