W latach 30. Jarosław Iwaszkiewicz przebywał w Brukseli w związku z obowiązkami zawodowymi. Po pewnym czasie dołączyła do niego żona, Anna, jednak nie zaakceptowała nowego otoczenia. Małżonkowie prowadzili wówczas życie między Brukselą a Polską, regularnie wracając do kraju na urlopy. Anna zaszła w ciążę, lecz zdecydowała się ją przerwać. Niedługo później, z powodu pogarszającego się stanu psychicznego, została skierowana do Tworek, gdzie leczyła się przez pół roku. W czasie choroby doświadczała manii religijnych. Przeżycia małżeństwa Iwaszkiewiczów z tego okresu znalazły odzwierciedlenie w Matce Joannie od Aniołów. Pierwowzorami tytułowej bohaterki i księdza Suryna byli sam pisarz i jego żona. Opętanie matki Joanny nawiązuje do choroby psychicznej Anny, natomiast zmagania Suryna odwołują się do sytuacji, gdy pisarz pozostawał z żoną sam na sam w ich majątku Stawisko, gdzie nie potrafił jej pomóc.