thumb|Sowieccy jeńcy wzięci do niewoli przez Wehrmacht w czasie letniej kampanii 1941 r. Bitwa o Charków (także pierwsza bitwa o Charków, operacja charkowska 1941 roku oraz sumsko-charkowska operacja obronna) – bitwa stoczona pomiędzy wojskami radzieckimi a niemieckimi na froncie wschodnim II wojny światowej w ostatniej fazie operacji Barbarossa w dniach 1–29 października 1941 r. Charków, miasto o ogromnym znaczeniu przemysłowym, był broniony przez radziecką 38 Armię Frontu Południowo-Zachodniego Armii Czerwonej. Bitwa zakończyła się zdobyciem miasta przez 6 Armię Grupy Armii Południe Wehrmachtu, jednak wcześniej radzieckie władze zdążyły ewakuować większość urządzeń fabrycznych koleją lub zniszczyć je.
Tło wydarzeń
W wyniku rozgromienia głównych sił radzieckiego Frontu Południowo-Zachodniego w kotle kijowskim, wojska niemieckiej Grupy Armii Południe dotarły do linii Worożba–Hadziacz–Połtawa–Krasnohrad do 20 września 1941 r. W sowieckich liniach obronnych powstała szczelina o szerokości do 100 kilometrów, a resztki sił Frontu Południowo-Zachodniego próbowały odtworzyć linię frontu i zlikwidować lukę. Oddziały Grupy Armii Południe przejęły inicjatywę i wyprzedziły wojska radzieckie pod względem szybkości podejmowania decyzji, koordynacji działań oraz zwrotności.