Mieczysław Smoleń (ur. 1944) – polski historyk, doktor habilitowany. Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zastępca dyrektora do spraw studenckich w Instytucie Rosji i Europy Wschodniej UJ. Kierownik Zakładu Historii i Myśli Politycznej Rosji w Instytucie Rosji i Europy Wschodniej UJ. Członek Komisji Kultury Słowian Polskiej Akademii Umiejętności. Członek Komitetu Naukowego serii: Encyklopedia Białych Plam. Ponadto pracował w Instytucie Filologii (w Zakładzie Rosjoznawstwa) w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Oświęcimiu. W 2014 przeszedł na emeryturę.
Wieloletni opiekun Koła Naukowego Studentów Rosjoznawstwa UJ i zasłużony patron studenckiego ruchu naukowego związanego z badaniami rosjoznawczymi. Redaktor naukowy serii „Studenckich Zeszytów Rosjoznawstwa”.
Zainteresowania badawcze Zainteresowania badawcze dotyczą historii Rosji XIX i XX wieku i obejmują: stosunki wewnętrzne, społeczne i ekonomiczne oraz politykę zagraniczną Rosji i ZSRR; źródła rosyjskiego radykalizmu społecznego w przedrewolucyjnej Rosji; przebieg „Rewolucji Rosyjskiej”; ewolucję ustroju ZSRR w latach 20. i 30.