Charakterystyka Obszar składa się z dwóch jednostek: części zachodniej: 246 km², części wschodniej: 35 km². Podobszar zachodni obejmuje podstawowy fragment Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej w granicach dawnego województwa bydgoskiego. Na jego powierzchnię składają się: lasy: 231,5 km² (94% obszaru), wody (głównie Jezioro Jezuickie): 1,50 km², tereny pozostałe, przeważnie rolne: 13 km².
Podobszar wschodni obejmuje natomiast obszar położony w okolicach Gniewkowa i Suchatówki.
Obszar Chronionego Krajobrazu pokrywają zwarte kompleksy borów świeżych (z dominującą sosną) oraz jedne z największych w Polsce pola wydmowe. Urozmaiceniem krajobrazu są liczne topole, z których wiele ustanowiono pomnikami przyrody.
Stanowi on strefę masowego wypoczynku mieszkańców Bydgoszczy, Solca Kujawskiego i innych pobliskich miejscowości.
Pola wydmowe W granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu znajduje się jeden z największych kompleksów wydm śródlądowych występujących w Polsce (obok wydm Puszczy Kampinoskiej, Międzyrzecza Warty i Noteci, wydm Dolnego Śląska, południowej Wielkopolski i Równiny Biłgorajskiej).