Masakra na ulicy Olesińskiej – jedna z największych i najgłośniejszych zbrodni popełnionych przez Niemców na Mokotowie w czasie powstania warszawskiego. Ofiarą masakry padło od 100 do 200 cywilów – mężczyzn, kobiet i dzieci – których w dniu 4 sierpnia 1944 niemieccy żandarmi stłoczyli w piwnicach domów przy ulicy Olesińskiej 5 i 7, po czym wymordowali za pomocą granatów.
Preludium 4 sierpnia 1944 dowodzący siłami AK na Mokotowie podpułkownik Stanisław Kamiński „Daniel” postanowił podjąć ograniczone działania zaczepne, których celem było rozszerzenie terytorium znajdującego się pod kontrolą powstańców. Wczesnym rankiem dwie kompanie pułku „Baszta” dokonały wypadu z ulicy Odyńca na ulicę Różaną. Następnie kompania B1 przeprowadziła stamtąd uderzenie w kierunku gmachu komendy żandarmerii na powiat warszawski, znajdującego się przy ulicy Dworkowej. W pierwszej fazie natarcia żołnierzom AK udało się zaskoczyć niemiecką placówkę przy ulicy Puławskiej, gdzie zdobyto ciężki karabin maszynowy i 80 granatów. Dalszy atak w kierunku Dworkowej załamał się jednak pod silnym ogniem nieprzyjaciela. Kompania B1 poniosła ciężkie straty w ludziach.