Odmienne stany świadomości (), także zmienione stany świadomości – stany świadomości człowieka inne niż normalny stan czuwania. Ich geneza jest różnorodna: od chorób somatycznych i psychicznych, przez bodźce środowiskowe, aż po celowe wywoływanie za pomocą środków fizycznych i psychologicznych. Samo pojęcie wprowadził Arnold Ludwig do opisu niezwykłych, aczkolwiek nie patologicznych stanów świadomości. Rozpropagował ją następnie Charles Tart. Dotąd nie istnieje jednak spójna, powszechnie akceptowana definicja odmiennych stanów świadomości.
Definicja Zdefiniowanie odmiennych stanów świadomości jako problemu badawczego natrafia na różnorodne problemy, wspólne dla tematyki badania świadomości. Mimo kilkudziesięciu lat badań i pracy teoretycznej, nadal nie istnieje spójna, powszechnie akceptowana definicja odmiennych stanów świadomości. Taka definicja wymaga istnienia naukowej definicji świadomości, albo odrębnej, prawidłowej konceptualizacji. Dodatkowy problem stanowi różnorodność zjawisk, określanych wspólnie jako „odmienne stany świadomości”, a znanych z doniesień antropologów i religioznawców. Dopiero od niedawna postuluje się wspólne podłoże neurologiczne i poznawcze dla tego szeregu fenomenów. Definicje klasyczne Arnold M. Ludwig Pierwszą definicję zaproponował Ludwig w swoim artykule.