Teoria mechanizmów reprezentacji Antti Revonsuo i in. zaproponował teorię, w której normalny stan świadomości definiowany jest jako relacja świadomych reprezentacji umysłowych do reprezentowanej rzeczywistości. Odmienny stan świadomości jest więc sytuacją, w której rzeczywistość jest błędnie reprezentowana w umyśle. Stan taki ma być spowodowany endogenną bądź egzogenną zmianą w kondycji biologicznej organizmu, która owocuje błędem w relacji reprezentacja - rzeczywistość.
Rodzaje stanów Kategoria „zmienionych stanów świadomości” obejmuje różnorodne zjawiska, obejmujące szereg zmian percepcyjnych, behawioralnych, emocjonalnych i innych. W połączeniu z brakiem odpowiedniej teorii powoduje to, że obok pytania o samą sensowność używania terminu „odmienne stany świadomości”, powstają problemy co do jego desygnatów. Część omawianych zjawisk występuje w kontekście religijnym lub psychopatologicznym, co rodzi dodatkowe trudności w ich kategoryzacji i zrozumieniu. Vaitl i in.