Mergus – rodzaj ptaków z podrodziny kaczek (Anatinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej i Południowej oraz Eurazji.
Morfologia Długość ciała 49–72 cm, rozpiętość skrzydeł 70–97 cm; masa ciała samców 700–2100 g, samic 600–1700 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w 10. wydaniu Systema Naturae, publikacji własnego autorstwa poświęconej systematyce zwierząt. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) szlachar (M. serrator).
Etymologia Mergus: ‘rodzaj ptaka wodnego’, dalej niezidentyfikowanego, wspomnianego przez Pliniusza, Terencjusza Warrona i poetę Horacego, od mergere ‘zanurzyć się’. Merganser: średniowiecznołac. Merganser ‘nurogęś’, od łac. mergus ‘rodzaj ptaka wodnego’, od mergere to ‘zanurzyć się’; anser, anseris ‘gęś’ (por. epitet gatunkowy Mergus merganser Linnaeus, 1758). Gatunek typowy (linneuszowska tautonimia): Mergus merganser Linnaeus, 1758. Serrator: epitet gatunkowy Mergus serrator Linnaeus, 1758;