Wielu spośród tych volksdeutschów wstąpiło wówczas w szeregi Selbstschutzu – paramilitarnej formacji odpowiedzialnej za większość mordów popełnionych na ludności Pomorza w pierwszych miesiącach okupacji. Na przełomie września i października 1939 r. w Kościerzynie ulokował się w dodatku jeden z pododdziałów gdańskiego Einsatzkommando 16 – specjalnej grupy operacyjnej niemieckiej policji bezpieczeństwa i służby bezpieczeństwa, która nadzorowała i koordynowała całość działań wymierzonych w polską inteligencję na terenach Pomorza.
Głównym inspiratorem i wykonawcą polityki terroru był jednak Günther Modrow – okupacyjny starosta i kierownik powiatowej organizacji NSDAP w Kościerzynie, który znany był z wprost fanatycznej nienawiści do Polaków. Modrow, potomek starej junkierskiej rodziny, był właścicielem majątku ziemskiego w Bączku pod Skarszewami. Przed wojną organizował struktury Jungdeutsche Partei na terenie powiatu kościerskiego, przez co popadał stale w konflikty z miejscowym środowiskiem polskich narodowców. Uniknąwszy powołania do polskiej armii Modrow ukrył się w pierwszych dniach wojny, aby szybko powrócić do Kościerzyny wraz z oddziałami Wehrmachtu.