Teofanes Wyznawca, Teofanes Homologetes, również Teofanes Confessor, cs. Prepodobnyj Fieofan, ispowiednik Sigrianskij, naczertannyj (ur. ok. 760 w Konstantynopolu, zm. 817 lub 818) – bizantyjski duchowny, historyk, kronikarz oraz święty katolicki i prawosławny.
Życiorys Teofanes przyszedł na świat około 752 roku w znakomitej rodzinie spokrewnionej z macedońską dynastią cesarzy bizantyńskich. Poślubił córkę konstantynopolitańskiego patrycjusza, po kilku latach małżonkowie porzucili jednak życie świeckie i wstąpili do klasztorów. Teofanes założył w 786 roku w Azji Mniejszej klasztor świętego Agrosa (tú megálu Agrú) koło Sigrane, między miastem Kyzikos a ujściem rzeki Ryndakos. W okresie walk ikonoklastycznych Teofan opowiedział się po stronie kultu ikon. Po dwóch latach więzienia i nieudanych próbach przeciągnięcia Teofanesa na stronę ikonoklastów, cesarz Leon V Armeńczyk zdecydował się na zesłanie go na wyspę Samotraki, gdzie Teofan zmarł w roku 818. Jako nieugięty obrońca kultu ikon zyskał sobie przydomek Wyznawcy (Homologetes) i został wyniesiony na ołtarze jako święty.