thumb|Targ niewolników w starożytnym Rzymie. Obraz Gustave’a Boulangera thumb|Pomnik przywódcy I powstania niewolników Eunusa w Ennie na Sycylii thumb|Pomnik przywódcy największego powstania niewolników w starożytnym Rzymie Spartakusa w paryskim Luwrze Powstania niewolników (wł. Guerre servili) – trzy zbrojne powstania w republice rzymskiej wzniecone przez niewolników.
Pierwsze powstanie sycylijskie (138–132 p.n.e.)
Do pierwszych wystąpień niewolników dochodziło już na początku II wieku p.n.e. Jednak największe powstanie wybuchło w 138 p.n.e. na Sycylii, gdzie znajdowało się wówczas wielkie skupisko niewolników. Pretekstem do powstania stał się bunt niewolników w posiadłościach Damiflosa którzy zamordowali pana wraz z żoną i spalili ich dom. Do buntowników szybko dołączyli następni, głównie Syryjczycy, wśród których przywódcą obwołano Eunusa. Został on ogłoszony królem i przyjął imię Antioch. Centrum królestwa niewolników od tej pory stanowiła Enna. Działalność powstańców skierowana była przeciwko bogatym (niszczyli wielkie majątki), jednak nie przeciwko niewolnictwu jako systemowi. Zbuntowani niewolnicy założyli własne państwo oparte na systemie niewolniczym, wyzwolono jedynie tych, którzy przyłączyli się do powstania, które trwało sześć lat. W 132 p.n.e.