Ricciardo i Zoraida (wł.: Ricciardo e Zoraide) – opera seria Gioacchina Rossiniego – w dwóch aktach, do której libretto napisał Francesco Berio di Salsa, jej premiera miała miejsce w Neapolu 3 grudnia 1818 roku.
Historia Libretto napisał markiz Berio na podstawie postaci i sytuacji heroikomicznej epopei Niccolò Forteguerriego (1674-1735) Il Ricciardetto (Rysio). Rossini rozpoczął pracę nad Ricciardem i Zoraidą jeszcze wiosną 1818 roku podczas pobytu w Pesaro, gdzie nadzorował wystawienie Sroki złodziejki. Wkrótce potem choroba przerwała pracę nad utworem, a po przyjeździe do Bolonii kompozytor poświęcił się pisaniu partytury do Adiny. W końcu sierpnia 1818 roku powrócił ze swej podróży po Włoszech do Neapolu, jego impresario, Domenico Barbaja, uznał bowiem, że "wakacje" kompozytora trwały już dostatecznie długo. Podczas premiery 3 grudnia 1818 roku opera odniosła jeszcze większy sukces niż Mojżesz w Egipcie, mimo trudności jakie spotkały głównych wykonawców Colbran i Davida. Premierze towarzyszyły entuzjastyczne recenzje prasowe Artykuł zamieszczony w Il Giornale del Regno delle Due Sicilie w formie listu nadesłanego z Pól Elizejskich przez Domenico Cimarosę stawia Rossiniego wśród najsłynniejszych twórców opery włoskiej i zdobi mu skroń wieńcem laurowym.