W Niemczech za początek reformacji uznaje się wystąpienie Marcina Lutra, który w 1517 roku ogłosił 95 tez krytykujących praktyki Kościoła. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji. W Szwajcarii jej początki wiąże się z działalnością Huldrycha Zwingliego od 1519 roku. W Genewie od 1536 roku rozwijał się nurt reformacji związany z Janem Kalwinem. W Anglii Henryk VIII doprowadził w 1534 roku do ustanowienia anglikańskiego Kościoła państwowego. Reformacja umocniła swoją pozycję w następstwie zawarcia pokoju augsburskiego.
Odłamy chrześcijaństwa W wyniku reformacji wyłoniły się nowe odłamy chrześcijaństwa, m.in.:
Luteranizm – 1517, jego twórcą był Marcin Luter, za jedyną podstawę przyjęto Pismo Święte, dwa sakramenty (komunia, chrzest), głośne czytanie Biblii, śpiewanie psalmów, Kościół instytucją tanią, liturgia w języku narodowym, komunia pod dwiema postaciami (chleb i wino). Zanegował nieomylność papieża, sakrament spowiedzi oraz płatne odpusty (co przysporzyło mu wielu potężnych przeciwników w postaci np. Inkwizycji).