Gryf – polski herb szlachecki, noszący zawołania Po trzy na gałąź, Świeboda, Swoboda. Wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae, spisanym przez historyka Jana Długosza w latach 1464–1480. Gryf jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.
Herb występował głównie wśród rodzin osiadłych w ziemi krakowskiej, ruskiej, sandomierskiej, na Mazowszu i w Wielkopolsce. Najbardziej znane rody, pieczętujące się herbem Gryf to między innymi Mieleccy i Braniccy.
Gryfa używał też Stanisław Konarski.
Opis herbu mały|Jedna ze stron manuskryptów Jana Długosza, zawierająca opisy polskich herbów
Opis historyczny Jan Długosz (1415–1480) blazonuje herb i opisuje herbownych następująco:
Po przetłumaczeniu:Kasper Niesiecki, podając się na dzieła historyczne Marcina Bielskiego, Bartosza Paprockiego, Szymona Okolskiego, Wacława Potockiego i Wojciecha Kojałowicza, opisuje herb:
Opis współczesny Opis skonstruowany współcześnie brzmi następująco:
Na tarczy w polu czerwonym gryf srebrny, wspięty z orężem złotym.
W klejnocie pół godła, bez łap przednich, z trąbą złotą z prawej strony herbu.
Labry herbowe czerwone, podbite srebrem.