Mariusz Jacek Wołos (ur. 16 sierpnia 1968 w Koszalinie) – polski historyk, edytor źródeł, sowietolog i eseista, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i Instytutu Historii PAN w Warszawie.
Życiorys Syn inż. Bronisława Wołosa (1944-2003), długoletniego prezesa Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Mleczarskich w Słupsku, następnie w Gdańsku. Uczęszczał do I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Krzywoustego w Słupsku, gdzie uzyskał maturę (1987)W. Skóra, Słupsk 1945. Miasto Niemców, Sowietów i Polaków, Poznań 2023, s. 19.. Jest absolwentem studiów historycznych (specjalność archiwalna) na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu (1992), gdzie się doktoryzował w 1997 na Wydziale Nauk Historycznych na podstawie rozprawy pt. Alfred Chłapowski – poseł i ambasador Rzeczypospolitej we Francji w l. 1924–1936. Studium z dziejów stosunków polsko-francuskich (promotor: ). W 2004 na tym samym Wydziale uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych na podstawie dorobku naukowego oraz rozprawy pt. Francja – ZSRR. Stosunki polityczne w latach 1924–1932.
W 2014 uzyskał tytuł profesora.