thumb|upright=1.1|Niemen koło Olity thumb|upright=1.1|Niemen na trasie Mińsk – Nowogródek
Niemen ( – Nioman, lit. , – Nieman, ) – rzeka płynąca przez Białoruś, Litwę i Rosję (obwód królewiecki) o długości 937 km. Wypływa z okolic Mińska. W górnym biegu ma kręty, meandrujący przebieg, w dolnym tworzy zakola i progi. Dzieli się na dwa ramiona (Matrosowkę i Rusnė), uchodzi ośmioramienną deltą do Zalewu Kurońskiego (Morze Bałtyckie).
Największe miasta położone nad Niemnem to Grodno, Druskieniki, Olita, Kowno i Sowieck. Niegdyś rzeka była żeglowna na odcinku 670 km, od Bielicy do ujścia, ale wybudowana w latach 1955−1959 zapora wodna w Kownie, tworząca Zbiornik Kowieński, przerwała żeglowność Niemna - przy zaporze nie ma śluzy. Dzięki systemowi kanałów górna część Niemna (powyżej Zbiornika Kowieńskiego) ma połączenie z dorzeczem Dniepru (przez Kanał Ogińskiego z Prypecią) i dorzeczem Wisły (przez Kanał Augustowski), natomiast dolna część z Kłajpedą (Kanał Kłajpedzki) i przez Kanał Polesski z rzeką Pregołą.
Ważniejsze dopływy prawe: Usa (górna) Usa (dolna) Berezyna Mereczanka Wilia Niewiaża Dubissa Mitwa Minia Dzitwa
lewe: Łosośna Szczara Czarna Hańcza Szeszupa Świsłocz