thumb|200px|right|Ziemia widziana ze statku Apollo 17, z widoczną południową czapą polarną. Polarna czapa lodowa – obszar okołobiegunowy planety (lub księżyca planety) pokryty lodem. Termin ten obejmuje zarówno obszary pokryte lądolodami, jak też lód morski. Na Ziemi występują one w Arktyce i Antarktyce.
Polarne czapy lodowe może tworzyć zarówno lód wodny, jak też inne substancje występujące w stanie stałym w obszarze podbiegunowym danego ciała niebieskiego; na Marsie, oprócz wody, czapy polarne tworzy zestalony dwutlenek węgla.
Ziemskie czapy polarne
Na Ziemi czapy lodowe pokrywają kontynent Antarktydy i okoliczne morza (półkula południowa) oraz Ocean Arktyczny wraz z wyspą Grenlandią (północna). W ujęciu rocznym ich zasięg zmienia się na skutek sezonowych zmian pokrywy lodu morskiego. W ujęciu wieloletnim trend zmian jest różny dla obu półkul. W związku z ociepleniem klimatu w Arktyce maleje zarówno zasięg lodu morskiego, jak i lądowego. W Antarktyce zaś spada powierzchnia zajmowana przez lód lodowcowy, powiększa się natomiast zasięg sezonowego lodu morskiego. W historii geologicznej zasięg czap polarnych ulegał znacznym wahaniom, w okresach zlodowaceń obejmowały one znaczną część obu półkul, ale bywały też okresy gdy Ziemia nie posiadała czap polarnych, a w regionach podbiegunowych panował klimat umiarkowany.