Muzeum Afrykanistyczne w Olkuszu – muzeum położone w centrum Olkusza przy ul. Szpitalnej. Znajduje się w nim kolekcja sztuki i malarstwa Czarnej Afryki im. Anny i Leona Kubarskich.
Historia muzeum Darowizna dr Bogdana Szczygła i Bożeny Szczygieł poczyniona w 1971 roku była początkiem olkuskiego muzeum afrykanistycznego. Następnie kolekcję wzbogacili inni darczyńcy, m.in. Hubert Sylwestrzak, Józef Lis, Anna i Cyprian Kosińscy, Maria i Jacek Pietrzykowie, M. Mamadou, Josef Tesar, Witold Serwatko, Idrissa Talfi, Jerzy Rytych, Włodzimierz Zajączkowski, Jerzy Kukucz, Grzegorz Łubczyk, Anna i Karol Bortkiewicz, Jacek Łapott, Kazimierz Kluczewski, Jan Skurzak, Irena i Zbigniew Możdżeń.
Początkowo eksponaty mieściły się w budynku przy ul. Szpitalnej 11, gdzie dawniej była wytwórnia młynków do kawy, będąca własnością ojca dr Szczygła. W 1984 roku całą kolekcję przeniesiono do budynku (oficyny) dawnego olkuskiego szpitala, mieszczącego się przy ul. Szpitalnej 32. Wystrój wnętrza był dziełem grupy osób pracujących społecznie pod kierunkiem dr Szczygła. Była to młodzież licealna oraz studenci etnologii z Uniwersytetu Wrocławskiego z dr Barbarą Kopydłowską. Przed kilku laty z inicjatywy pracowników Miejskiego Ośrodka Kultury przeprowadzono remont i oddano do użytku nowe sale wystawowe.