Mącznica (Arctostaphylos) – rodzaj roślin należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Należy tu 50–70 gatunków występujących głównie w Ameryce Północnej, z jednym przedstawicielem w Europie – mącznicą lekarską (A. uva-ursi) występującą także w Polsce. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej. Liczne gatunki to pirofity.

Szereg gatunków kalifornijskich jest uprawianych, aczkolwiek rzadko poza południowo-zachodnią częścią USA. A. pingens dostarcza także cenionego, zdobnego drewna. Mącznica lekarska wykorzystywana jest jako roślina lecznicza, garbarska, jej liście służyły do zaparzania naparów i wchodziły w skład mieszanek do palenia.

Morfologia thumb|Arctostaphylos confertiflora thumb|Arctostaphylos franciscana thumb|Arctostaphylos glauca Pokrój Zawsze zielone krzewinki, krzewy, nawet małe drzewa osiągające do 6 m wysokości. Część gatunków to pirofity o węzłowato zgrubiałych pędach okrytych grubą korą, łatwo regenerujące po przejściu ognia. Łodyga Płożąca lub prosto się wznosząca. U gatunków pirofitycznych kora gruba, szorstka, szara, u innych zwykle cienka, czerwonawa. Gałązki nagie lub omszone, rzadko gruczołowate. Liście Twarde, całobrzegie (drobnoząbkowane tylko u A.