Pustelnik (ros. Пустынник) – obraz olejny Michaiła Niestierowa, wykonany w latach 1888–1889.
Okoliczności powstania obrazu W twórczości Michaiła Niestierowa w pierwszym okresie jego działalności artystycznej (do rewolucji październikowej), według słów samego malarza, dominowała tematyka religijna, związana z obecnością prawosławia w kulturze rosyjskiej. Niestierow wspominał, iż pragnął uniknąć ukazywania na obrazach gwałtownych namiętności, preferując przedstawianie spokoju, harmonii pejzażu rosyjskiego i życia duchowego człowiekaThe Tretyakov Gallery in Moscow, Aurora Art Publishers, Leningrad 1979, opis obrazu nr 86 (brak numerów stron)..
Pustelnik był w malarstwie rosyjskim całkowicie nowym ujęciem znanego tematu – portretu prawosławnego starca-mnicha. Nie był to ani portret oficjalny, wykonywany na zamówienie władz cerkiewnych, ani też obraz artysty nastawionego negatywnie do życia monastycznegoПустынник, 1888-1889.. Jako model dla dzieła posłużył zakonnik Ławry Troicko-Siergijewskiej, pustelnik GordiejПустынник. 1888-1889.. Niestierow stworzył pierwszą wersję obrazu w 1888Пустынник. 1888.. Po roku wrócił do tematu, tworząc obraz o znaczniejszych rozmiarach i bardziej rozbudowanej kompozycji.