Oprócz tego liczne budowle skalne posiada Chersonez Taurydzki, w tym systemy hydrotechniczne (szyb i podziemny kanał długości 45 m i wysokości oraz szerokości 1 m), cysterny, piwnice, grobowce, ale także dwupiętrowe cerkwie z okresu późnobizantyjskiego (XI–XII w.), z których dolna była cerkwią podziemną, pełniącą funkcje oprócz sakralnej również miejsca pochówku, a górna była budowlą naziemną. W dwóch klasztorach na obszarze Sewastopola odkryto po jednej podziemnej cerkwi, a na półwyspie Heraklejskim koło Sewastopola znajduje się skit z XIII–XIV w. zawierający pomieszczenia wyrąbane w skałach. Na półwyspie tym obecne są także sztuczne pieczary wykorzystywane w średniowieczu do celów gospodarczych. Liczne wyrąbane w skałach groty mające funkcje gospodarcze znajdują się także w Bakczysaraju, tamże jest częściowo skalna cerkiew z XVI–XVII w. na ormiańskim cmentarzu. Liczne sztuczne groty skalne, powstałe jako grobowe krypty, obecne są we wschodnim Krymie, na cmentarzach osad starożytnego królestwa bosporańskiego i Neapolu Scytyjskiego, leżącego w centralnej części półwyspu Krymskiego. Resztki cerkwi podziemnej z XII–XIV w. znaleziono w skałach góry Sokoł koło miasta Sudak, różne podziemne skalne budowle znane są także z półwyspu Tarchankut.
Bibliografia Mogariczew J. M. 2005 – Pieszczernyje goroda w Krymu. Wyd. Sonat, Symferopol. Poloczek S., 2010: Naziści i Goci. Archeologia, 3.
Kategoria:Historia Krymu