250px|right|thumb|Ilustracja Borisa Kustodijewa do opowiadania Powiatowa lady Makbet (oryg. ros. Леди Макбет Мценского уезда, dosł. Lady Makbet powiatu mceńskiego) – opowiadanie Nikołaja Leskowa napisane w 1864, opublikowane rok później w czasopiśmie braci Dostojewskich „Epoka”.
Okoliczności powstania utworu Koncepcja opowiadania najprawdopodobniej rodziła się etapami, pod wpływem osobistych doświadczeń Leskowa. Kiedy był on jeszcze gimnazjalistą w Orle, w jego mieście młoda kobieta zamordowała swojego teścia, za co została poddana publicznej chłościeW. Jakubowski, Wstęp [w:] M. Leskow, Utwory wybrane, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970, s.XXXII.. Pracując jako urzędnik w areszcie w Orle, Leskow miał natomiast okazję zaobserwować liczne sceny z życia więźniów, procedury i warunki ich transportowania na katorgę. Obrazy te znalazły się w końcowych partiach utworu, w opisie transportu Katarzyny i Sergiusza na miejsce odbywania kary. Z kolei obraz pięknej więźniarki Sonietki jest najprawdopodobniej portretem autentycznej kobiety, napotkanej w areszcie przez pisarzaW.