Heliogabal (Elagabalus), Varius Avitus Bassianus, po obwołaniu cesarzem Marek Aureliusz Antoninus (Marcus Aurelius Antoninus), oficjalna tytulatura cesarska Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus (ur. 204 w Emesie, zm. 11 marca 222 w Rzymie) – cesarz rzymski od 16 maja 218 do swojej śmierci.
Jego krótkie panowanie jest znane ze skandali seksualnych i kontrowersji religijnych. Pochodził z Emesy (współczesne Hims) w Syrii, gdzie od wczesnej młodości służył jako główny kapłan boga słońca Elagabala. Po śmierci swego kuzyna, cesarza Karakalli, czternastoletni Heliogabal został wyniesiony do godności cesarza w wojskowym buncie wszczętym przez jego babkę Julię Maesę przeciwko następcy Karakalli, Makrynusowi.
Późniejsi historycy twierdzili, że Heliogabal lekceważył rzymskie tradycje religijne i seksualne tabu. Zastąpił tradycyjną głowę rzymskiego panteonu, Jowisza, bóstwem Elagabalem, którego był arcykapłanem. Zmuszał członków rzymskiego senatu do udziału w obrzędach religijnych celebrujących to bóstwo, którym przewodniczył. Poślubił cztery kobiety, w tym westalkę, i faworyzował męskich dworzan, których uważano za jego kochanków. Twierdzono też, że cesarz się prostytuował.