Dziwonos szaroboczny, dziwonos (Sarkidiornis melanotos) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zasiedla subsaharyjską Afrykę (łącznie z Madagaskarem) oraz południową i południowo-wschodnią Azję.
Systematyka Jest to gatunek monotypowy. Do niedawna za podgatunek S. melanotos uznawano dziwonosa czarnobocznego (S. sylvicola), zamieszkującego Amerykę Południową i Panamę, został on jednak wydzielony jako odrębny gatunek.
Morfologia Samiec jest większy od samicy. Ogólna długość ciała gatunku waha się pomiędzy 64 a 79 cm. Rozpiętość skrzydeł wynosi 122–145 cm. Masa ciała samców wynosi 1300–2610 g, natomiast samic 1230–2325 g.
Występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Dziwonos szaroboczny sylwetką przypomina gęś. Dziób czarny, z charakterystycznym, okrągłym wyrostkiem na początku. Jest zbudowany z tłuszczu, znacznie powiększa się przed okresem lęgowym. Wierzch i tył głowy czarny, żółto odgraniczony od białej reszty głowy, która jest czarno nakrapiana. Pierś i spód ciała czysto białe. Skrzydła i ogon czarne, z fioletowym, niebieskim i zielonym opalizowaniem. Boki ciała szare, nogi czarne. Samica ma więcej białego na bokach ciała, głowa jest cała biała w czarne kropki.