Stary człowiek i morze − opowiadanie amerykańskiego pisarza Ernesta Hemingwaya, opublikowane w 1952 roku.
Utwór powstał podczas pobytu na Kubie w 1951 roku. Uznaje się, iż pierwowzorem postaci bohatera był Gregorio Fuentes (1897–2002). Jest opowieścią o dramatycznej przygodzie starego kubańskiego rybaka Santiago, który samotnie i niezłomnie walczy z wielkim marlinem. Opowiadanie odniosło natychmiastowy sukces i zostało uznane za ostatnie wybitne i jedno z najlepszych dzieł Hemingwaya.
Treść thumb|Ernest Hemingway i Henry „Mike” Strater ze szczątkami marlina (ok. 225 z 450 kg), częściowo pożartego przez rekiny (1935) Akcja opowiadania rozgrywa się w ciągu czterech wrześniowych dni. Stary Santiago, który od 84 dni nie złowił ryby, wyrusza na połów, pragnąc udowodnić, że mimo podeszłego wieku nie jest bezużytecznym i marnym rybakiem. W przygotowaniach do wyprawy pomaga mu kilkunastoletni Manolin. Stary człowiek wyrusza swą łodzią na głębokie wody, gdzie w końcu natrafia na gigantycznego marlina. Wykorzystując wszelkie swe siły i doświadczenie, łowi go po trzech dniach i w drodze powrotnej holuje przy swej łodzi. Zmuszony jest jednak walczyć z licznymi rekinami, które chcą mu odebrać zdobycz. Mimo uporczywej walki rybaka, stopniowo pożerają one rybę, pozostawiając z niej jedynie szkielet.