thumb|Tereny zaliczane do zachodniej Ukrainy: czerwony (zawsze), brązowy (często), pomarańczowy (czasami) Zachodnia Ukraina (, trans. Zachidna Ukrajina) – termin historyczno-geograficzny używany dla określenia ziem położonych na zachodzie współczesnego państwa ukraińskiego, w zależności od przyjętej nomenklatury obejmujący takie regiony, jak: Galicja, Bukowina, Zakarpacie, Wołyń, Podole, a także zachodnie Polesie.
W kontekście historii Ukrainy XX wieku termin jest najczęściej używany dla określenia terytoriów okupowanych przez Armię Czerwoną po agresji ZSRR na Polskę, anektowanych 1 listopada 1939 roku przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich i włączonych wówczas do Ukraińskiej SRR, a także obszarów do nich przylegających. W różnych okresach historycznych zakres terytorialny tego terminu zmieniał się.
Większość obszaru zachodniej Ukrainy była wcześniej częścią Królestwa halicko-wołyńskiego. Po jego upadku w XIV wieku południowo-zachodnia Ukraina (Galicja i Podole Zachodnie) przeszła do Królestwa Polskiego, Zakarpacie – do Królestwa Węgier, Bukowina i Pokucie – do Hospodarstwa Mołdawskiego, a północno-zachodnia Ukraina – Wołyń – wraz z Podolem Wschodnim oraz centralna Ukraina do Wielkiego Księstwa Litewskiego, Ruskiego i Żmudzkiego.