Samodzierżawie zostało ograniczone w czasie rewolucji 1905-1907. Wydany przez cesarza Mikołaja II pod wpływem strajku powszechnego manifest październikowy zapowiadał zaprowadzenie praw obywatelskich – prawa do zgromadzeń, wolności słowa, wolności prasy, prawa do zrzeszania się. Powołano również organ przedstawicielski (Dumę) o uprawnieniach ustawodawczych.
Obalenie samodzierżawia przyniosła w roku 1917 rewolucja lutowa w Rosji, w której wyniku ostatni car, Mikołaj II abdykował w imieniu swoim i następcy tronu carewicza Aleksego, zaś wyznaczony na następcę tronu wielki książę Michał Aleksandrowicz nie przyjął korony carskiej.
Koncepcje samodzierżawia Hasło Siergieja Uwarowa W XIX wieku często powtarzana była formuła hrabiego Siergieja Uwarowa „prawosławie - samodzierżawie - ludowość (narodnost')” (православие, самодержавие, народность), syntetyzująca ideę harmonii władzy carskiej, cerkwi oraz ludu rosyjskiego. Tytuł samodzierżcy Wszechrosji przejęli cesarze rosyjscy (Император и Самодержец Всероссийский).