Walki na Nowej Gwinei (w latach 1942–1945) były jedną z ważniejszych operacji militarnych II wojny światowej na obszarze południowo-zachodniego Pacyfiku.
Przed wybuchem wojny wyspa Nowa Gwinea podzielona była na następujące obszary administracyjne: Nowa Gwinea Australijska, czyli północno-wschodnia część wyspy i okoliczne archipelagi, znajdowała się pod zarządem Australii działającej z mandatu Ligi Narodów; Terytorium Papui, południowo-wschodnia część wyspy, ze stolicą w Port Moresby, była kolonią australijską; Nowa Gwinea Holenderska, zachodnia część wyspy, należała do Indii Holenderskich (obecnie w granicach Indonezji).
Nowa Gwinea posiadała spore znaczenie strategiczne jako znacznej wielkości ląd położony na północ od Australii w bezpośredniej jej bliskości. Jej obszar pozwalał zdobywcom na założenie wielu baz lądowych, lotniczych i morskich.
Walki pomiędzy siłami aliantów a Japonią wybuchły wraz z zaatakowaniem przez Japończyków Rabaulu 23 stycznia 1942 roku. Zgodnie z planami sztabowców japońskich Rabaul stał się wysuniętą bazą, z której kierowano operacjami na Nowej Gwinei, w tym kampanią na szlaku Kokoda w okresie od lipca 1942 do stycznia 1943, a także działaniami w rejonie Buna-Gona.