Ukrainę widział jako państwo demokratyczne, stanowiące fundament bytu narodu ukraińskiego, ale szanujące prawa mniejszości.

John Armstrong w monografii Ukrainian Nationalism 1939–1945 przedstawił pogląd, że pierwszych śladów tworzenia się ideologii nacjonalizmu ukraińskiego należy się doszukiwać w twórczości pisarzy ukraińskich: Tarasa Szewczenki, Iwana Franki, Mykoły Kostomarowa i w szczególności Mychajła Hruszewskiego, „który być może bardziej niż ktokolwiek inny zasługuje na tytuł ojca ukraińskiego nacjonalizmu”.

Kazimierz Sochaniewicz w referacie Stan, organizacja i postulaty badań nad historją ziem południowo-ruskich wygłoszonym na IV Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich (Poznań 1925) określił dokonane przez Hruszewskiego publikacje źródeł jako pozostające pod widocznym wpływem Aleksandra Jabłonowskiego a zarówno im, jak i jego opracowaniom, podobnie jak całej historiografii ukraińskiej, zarzucił brak obiektywizmu naukowego.

Z definicją Ukrainy przedstawioną przez Hruszewskiego nie zgodził się w pracy The Origin of Russia (1954) Henryk Paszkiewicz, który przedstawił pogląd, że używanie terminu Ukraina w odniesieniu do wieków IX–XIV (czyli czasów Rusi Kijowskiej) jest błędem, gdyż pojęcia Ukraina i Ruś nie pokrywały się ze sobą ani w czasie, ani w przestrzeni, nie mogą zatem być traktowane równorzędnie.