Mikołaj I opawski (cz. Mikuláš I.) (ur. ok. 1255, zm. 25 lipca 1318) – książę opawski w latach 1269–1278, 1281–1289, 1306–1308 (dowodnie), na zamku Plumlov na Morawach 1311–1318.

Mikołaj I był synem z pozamałżeńskiego związku pomiędzy królem czeskim Przemysłem Ottokarem II i Agnieszką z Kuenringu, będącą damą dworu pierwszej legalnej żony władcy Małgorzaty Babenberskiej.

Na życzenie ojca w 1260 r. został legitymizowany przez papieża Aleksandra IV, jednak bez prawa do następstwa tronu. W roku 1269 osadzony przez Przemysła Ottokara na ziemi opawskiej z głównymi miejscowościami Opawą i Hradcem nad Morawicą, aktywnie wspierał politykę ojca.

W 1278 uczestniczył w przegranej przez Czechy bitwie pod Suchymi Krutami, gdzie dostał się do węgierskiej niewoli. W zamknięciu Mikołaj przebywał do 1281, kiedy to udało mu się powrócić do kraju i objąć na powrót księstwo opawskie. Na skutek zatargu z Kunegundą Halicką, wdową po Przemyśle Ottokarze (drugą żoną tego władcy), prawa Mikołaja do Opawszczyzny zostały podważone i 1286 ostatecznie otrzymał on tylko księstwo od Wacława II na trzy lata.