Powstał w latach 1865–1867 na podstawie projektu architekta miejskiego Carla Johanna Christiana Zimmermanna (który korzystał ze wstępnego projektu Juliusa von Roux z lat 1863–1864) jako siedziba trzech szkół: szkoły realnej oraz katolickiego i ewangelickiego gimnazjum, które posiadały wspólną aulę – salę egzaminacyjną. Wielowyznaniowy charakter budowanej szkoły spowodował konflikt władz miasta z centralnymi władzami oświatowymi Prus, przez co budynek kilka lat stał pusty, oczekując na zgodę na otwarcie.
Budynek ma rzut w formie litery „L” i początkowo był trzykondygnacyjny. Zachodnie skrzydło oraz zachodnia część południowego skrzydła są jednotraktowe, wschodnia część – dwutraktowe. Północne i wschodnie zakończenie budynku mają formę naczółkowych ryzalitów, zaś południowo-zachodni narożnik kształt ośmiokątnej wieży. Środkową część południowego skrzydła zajmowały początkowo mieszkania dla dyrektorów szkół. Budynek nakryty jest niskim dachem dwuspadowym. Pierwotnie bogato zdobione obramienia otworów okiennych i drzwiowych, naczółki, boniowany cokół oraz gzyms wykonano w stylu neorenesansowym.