mały|Jean-Léon Gérôme, Szara eminencja, 1873 Szara eminencja () – wyrażenie stosowane wobec osób sprawujących faktyczną decyzyjność w najważniejszych sprawach, których działania są jednak niedostrzegalne dla szerokiej opinii. Termin szara eminencja wywodzi się od kapucyna ojca Josepha, dyplomaty i bliskiego doradcy kardynała Richelieu, od szarego koloru habitu zakonnego nadano mu wyżej wymieniony przydomek.
We współczesnej Polsce rolę szarej eminencji (dawniej: totumfacki) przypisywano często wielu osobom i mieli nimi być m.in. Mieczysław Wachowski, ks. Adam Boniecki, o. Tadeusz Rydzyk, kard. Stanisław Dziwisz, Bronisław Geremek, Rafał Grupiński, Marian KrzaklewskiPrzegląd:Kto jest w Polsce szarą eminencją?rmf24: Marian Krzklewski., Jarosław Kaczyński.
Wcześniej w Polsce rolę szarej eminencji przypisywano np. Arturowi Śliwińskiemu – „szarej eminencji” marszałka Piłsudskiego, Józefowi Retingerowi – doradcy Władysława Sikorskiegopalestra:Józef Retinger – nieznany bohater Europy..