W końcu 1769 konfederaci w Małopolsce zostali pokonani przez Rosjan, zaś niedobitki barzan wycofały się w okolice Sieradza. Bezpośrednie zagrożenie sprawiło, że Izba Konsyliarska 16 grudnia opuściła Poznań i przeniosła się do Rawicza. Kolejne klęski konfederatów na początku 1770 ujawniły rosyjską przewagę. W tym okresie Poznań stał się, wraz z Gnieznem, punktem zbornym rozbitych wojsk konfederackich. W tym samym okresie Ignacy Malczewski przeniósł się z Poznania do Preszowa. Nad oddziałami pozostającymi w mieście komendę objął Antoni Morawski. Podjął on co prawda prace mające na celu wzmocnienie leżących w ruinie fortyfikacji, jednak sam nie wierzył w możliwość skutecznej obrony miasta. Do tego sytuację pogarszała demoralizacja rozbitych wojsk.

Gdy Morawski dowiedział się o zbliżaniu się do miasta korpusu rosyjskiego pod dowództwem Karla Rönne, wycofał swoje oddziały pod Kościan, pozostawiając w mieście jedynie 200 słabo uzbrojonych piechurów oraz dwie chorągwie lekkiej kawalerii. Ten szczupły garnizon został szybko pokonany przez Rosjan i 20 marca 1770 Poznań został zdobyty, mimo że oddziały Morawskiego miały prawie trzykrotną przewagę liczebną. Obawiając się kontrataku, Rosjanie rozpoczęli wzmacnianie fortyfikacji miejskich.