Biblioteka Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk – biblioteka naukowa założona w 1857 r., agenda Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Mieści się w gmachu PTPN w Poznaniu, przy ul. Seweryna Mielżyńskiego 27/29. Z uwagi na niemożność powołania polskiej uczelni pod zaborem pruskim, powstanie Towarzystwa wyrażało dążenie Wielkopolan do powołania polskiego ośrodka naukowo-kulturalnego, a Biblioteka i Muzeum PTPN stanowiły niezbędne zaplecze tego typu działalności i zalążki późniejszych poznańskich instytucji w niepodległej już Polsce, tj. biblioteki Wszechnicy Piastowskiej (Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza) oraz Muzeum Wielkopolskiego (Muzeum Narodowego w Poznaniu).
Historia Pod pruskim zaborem Losy Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk wiążą się ściśle z dziejami i zadaniami samego Towarzystwa, które powstało w Poznaniu w początkach 1857 r. Działające w owym czasie w Wielkopolsce dwie liczące się w skali kraju biblioteki: Kórnicka założona w 1826 i Raczyńskich otwarta w 1829 r., nie mogły w pełni zaspokoić potrzeb kształtującego się z wolna miejscowego środowiska naukowego, gdyż pierwsza nie gromadziła najnowszej literatury z zakresu nauk przyrodniczych i ścisłych, druga natomiast miała służyć przede wszystkim celom dydaktycznym i popularyzatorskim.