wcześniej egzaminy były wzorowane na wzorcach panujących pod zaborami. Do roku 1938 część pisemna egzaminu w gimnazjach klasycznych obejmowała: język polski lub historię do wyboru; język łaciński lub grecki do wyboru; fizykę z chemią lub matematykę do wyboru.
Czas na część pisemną wynosił 300 minut, było kilka tematów do wyboru bądź ogólniejszy, wolny temat, np. „Służba wojskowa jako szkoła charakterów” (w 1919 roku). Egzamin ustny składał się z następujących przedmiotów: obowiązkowej religii, łaciny, greki, kultury antycznej i fizyki z chemią.
Reforma z 2005 roku
W Polsce w wyniku reformy oświaty w 2005 roku po raz pierwszy zorganizowano egzamin według nowych zasad. Pierwsze projekty reformy sięgają roku 1999. Zreformowane szkolnictwo było jednym z założeń czterech wielkich reform, jakie za swojej kadencji przeprowadziła rządząca AWS. Nowa matura jest drugim i jednocześnie ostatnim etapem reformy po egzaminie ósmoklasisty. Jej wprowadzenie było planowane początkowo na rok 2002, lecz w wyniku różnych nieścisłości i niedoskonałości w ustawie zrezygnowano z pierwotnego terminu, umożliwiając abiturientom rocznika 2001/2002 wybór pomiędzy zdawaniem nowej i starej matury oraz matury pomostowej. Termin wdrożenia nowej formuły został przesunięty o 3 lata (na wiosnę 2005).