W lipcu 2001 roku w sklepach pojawił się singel Painting on the Wall zapowiadający album Mandrake. Zdaniem wielu miłośników zespołu, to właśnie ta płyta była prawdziwym przełomem w historii Edguy. W międzyczasie frontman, Tobias Sammet rozpoczął solowy projekt Avantasia, pod której szyldem wydał 3 płyty The Metal Opera (2001), The Metal Opera Part II (2002) oraz "The Scarecrow" (2008) ostatnią z płyt poprzedzały dwie epki "Lost In Space I" oraz "Lost In Space II" wydane tego samego dnia, 16 listopada 2007.
Dwa lata później w 2003 roku wydana została płyta Burning Down the Opera nagrana w czasie koncertu w Paryżu. W tym czasie wygasła umowa z wytwórnią AFM Records, która nie została odnowiona. Jej następcą został Nuclear Blast. Pierwszą płytą wydaną nakładem nowej wytwórni była EP King of Fools, na której zespół zaprezentował nieco nowy styl muzyczny. Lżejsze, bardziej "skoczne" kompozycje stały się znakiem rozpoznawczym Edguy. Sam minialbum zapowiadał kolejne pełne wydawnictwo Hellfire Club (2004). Płyta odniosła duży sukces komercyjny dochodząc na wysokie miejsca na listach przebojów. W tym samym roku ukazał się jeszcze singel promujący Hellfire Club: Lavatory Love Machine.